Social Kitchen Amsterdam en Rotterdam


De Nieuwe Poort duikt in de wereld van jeugdwerkloosheid. Samen met wetenschappers, opiniemakers én jongeren zelf onderzoeken we de problemen, de oorzaken en de kansen. Voor een reeks prikkelende blogs vroegen we oud-minister van Sociale Zaken Ad Melkert: Hoe brengen we echt verandering teweeg?


Na een jaar van politieke onthouding in het reguleren van de arbeidsmarkt, staat 2018 in het teken van uitvoering. Uitvoering van afspraken uit het nieuwe regeerakkoord, welteverstaan. Maar die afspraken, dat zijn er nogal wat en het is dan ook moeilijk om door de bomen het bos te zien. De waaier aan voorgestelde maatregelen van dit kabinet toont vooral hoe ingewikkeld werk en arbeidsrelaties zijn in de 21e eeuw. De wetgever heeft grote moeite om alle veranderingen in goede banen te leiden en bij te benen. Maar wat zijn de plannen eigenlijk? En bieden deze kansen of juist risico’s voor starters op de arbeidsmarkt?

Een van de maatregelen uit het regeerakkoord is dat werkgevers meer mogelijkheden krijgen om tijdelijke contracten aan te gaan. Zo komen er langere proeftijden en wordt het verrichten van zogenoemd “terugkerend tijdelijk werk” makkelijker, zonder dat dit laatste leidt tot een vast contract. Daar staat dan weer tegenover dat zelfstandigen met lage lonen (tussen de 15 en 18 euro per uur) eerder recht krijgen op een arbeidsovereenkomst. Ook blijven gemeenten aangemoedigd worden om in te zetten op “activering” en “perspectief in de bijstand”. Hierbij ligt het accent op Nederlanders met een migratieachtergrond. Hoe dat betere resultaten gaat opleveren is nog niet erg duidelijk.

Toch verwacht ik dat met deze plannen de drempel verlaagd wordt voor jongeren die een extra opstap nodig hebben naar betaald werk. Want als werkgevers sneller beslissen over het tijdelijk in dienst nemen van een nieuwe kracht, biedt dat jongeren de cruciale mogelijkheid ervaring op te doen met betaald werk. Hier liggen naar mijn idee dan ook kansen voor schoolverlaters én voor werkzoekenden in de bijstand.

We moeten ons daarentegen ook bewust zijn van de risico’s die kunnen ontstaan. Want al deze maatregelen kunnen nuttig zijn voor zowel werkgever als werkzoekende, maar zetten ook de deur verder open naar onbedoeld gebruik. Een ander probleem kan zijn dat het invechten op de arbeidsmarkt een “ieder voor zich-aangelegenheid” blijft, of je nu laag of hoog opgeleid bent. Voor degenen die het niet meteen redden zou dit laatste ondervangen kunnen worden in de voorgestelde “individuele leerrekening voor alle Nederlanders met een startkwalificatie”, inclusief de daarbij behorende begeleiding. Na jaren van te veel discussie en te weinig resultaat is dit een belangrijk voornemen. Als deze plannen echt doorgevoerd gaan worden, zou iedere werkzoekende straks kunnen rekenen op startervaring, doorstartadvies en steun. Nu er weer meer vacatures bijkomen en er nogal wat sectoren zitten te springen om handen en hersens, biedt dat een reële kans om langdurige werkloosheid uit te bannen.

Meer weten over het Jongeren, Werk en Hoop-platform? Klik hier.

Lees hier de vorige blog van Ad Melkert.